Cơ thái dương là một trong những nhóm cơ quan trọng của hệ thống cơ nhai, tham gia trực tiếp vào hoạt động ăn uống, giao tiếp và giữ sự ổn định cho cấu trúc khuôn mặt. Tuy nhiên, phần lớn mọi người chỉ nhận ra sự tồn tại của cơ này khi xuất hiện các triệu chứng như đau vùng thái dương, mỏi hàm hoặc khó há miệng. Việc tìm hiểu đầy đủ về cơ thái dương không chỉ giúp phòng ngừa các rối loạn thường gặp mà còn hỗ trợ chăm sóc sức khỏe hàm mặt một cách khoa học và bền vững.
Trong bài viết dưới đây, Y Dược Bắc Nam sẽ giúp bạn hiểu rõ từ cấu tạo, chức năng cho đến các phương pháp chăm sóc cơ thái dương hiệu quả theo cả góc nhìn hiện đại và Y học cổ truyền.
Cơ thái dương là gì?
Vị trí và đặc điểm giải phẫu của cơ thái dương
Cơ thái dương (Temporalis muscle) nằm ở hai bên hộp sọ, bao phủ vùng thái dương và có hình dạng như chiếc quạt lớn. Cơ bắt nguồn từ hố thái dương của xương sọ, sau đó các thớ cơ hội tụ lại và bám vào mỏm vẹt của xương hàm dưới. Cấu trúc này giúp cơ tạo ra lực nâng hàm mạnh mẽ trong quá trình nhai.
Về mặt giải phẫu, cơ thái dương được chia thành hai phần là phần nông và phần sâu. Phần nông trải rộng trên vùng thái dương và có vai trò tạo lực chính trong động tác đóng hàm. Phần sâu có các sợi cơ đi gần như thẳng xuống xương hàm dưới, giúp kiểm soát các chuyển động tinh tế của hàm khi ăn nhai.
Cơ thái dương được nuôi dưỡng bởi động mạch thái dương sâu và chịu sự chi phối của thần kinh hàm dưới – một nhánh của dây thần kinh sinh ba. Nhờ hệ thống mạch máu và thần kinh này, cơ có khả năng hoạt động liên tục với cường độ cao mà vẫn duy trì được sự linh hoạt.
Vai trò của cơ thái dương trong cấu trúc khuôn mặt
Không chỉ tham gia vào hoạt động nhai, cơ thái dương còn góp phần tạo nên sự cân đối của khuôn mặt. Khi cơ phát triển khỏe mạnh, vùng thái dương đầy đặn và hài hòa. Ngược lại, nếu cơ bị teo hoặc co cứng kéo dài, khuôn mặt có thể trở nên hóp lại, đồng thời xuất hiện các cơn đau đầu vùng thái dương.
Chức năng của cơ thái dương trong hoạt động nhai và vận động hàm
Chức năng quan trọng nhất của cơ thái dương là nâng hàm dưới để hai hàm răng khép lại với nhau. Đây là động tác diễn ra liên tục trong suốt quá trình ăn uống. Ngoài ra, phần sau của cơ còn giúp kéo hàm dưới về phía sau sau khi đã đưa ra trước, tạo nên sự nhịp nhàng và linh hoạt cho các chuyển động của hàm.
Trong hoạt động nhai, cơ thái dương phối hợp chặt chẽ với cơ cắn và cơ chân bướm trong để giữ vững khớp thái dương hàm. Sự phối hợp này giúp hạn chế tình trạng lệch khớp, trật khớp hoặc mỏi hàm khi nhai các loại thức ăn cứng.
Bên cạnh đó, cơ thái dương cũng tham gia vào các vận động nhẹ của hàm khi nói, nuốt và biểu lộ cảm xúc. Vì vậy, khi cơ gặp vấn đề, người bệnh không chỉ bị đau mà còn ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp và sinh hoạt hằng ngày.
Các rối loạn thường gặp liên quan đến cơ thái dương
Rối loạn khớp thái dương hàm
Đây là tình trạng phổ biến nhất liên quan đến cơ thái dương. Khi cơ bị co thắt kéo dài, người bệnh thường cảm thấy đau vùng thái dương, đau lan lên đầu hoặc xuống cổ. Một số trường hợp còn xuất hiện tiếng kêu khi há miệng, khó mở miệng hoặc mỏi hàm khi nhai.
Căng cơ thái dương do thói quen sinh hoạt
Những người có thói quen nghiến răng khi ngủ, nhai kẹo cao su liên tục hoặc thường xuyên ăn thực phẩm quá cứng sẽ khiến cơ thái dương phải hoạt động quá mức. Điều này dẫn đến tình trạng căng cơ kéo dài và gây đau đầu kiểu căng thẳng.
Đau đầu do căng cơ thái dương
Cơ thái dương bị co cứng có thể gây ra những cơn đau đầu âm ỉ ở vùng trán và hai bên thái dương. Cơn đau thường xuất hiện vào cuối ngày hoặc sau khi làm việc trong trạng thái căng thẳng kéo dài.
Nguyên nhân khiến cơ thái dương bị đau và căng cứng
Trong cuộc sống hiện đại, căng thẳng tâm lý là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây rối loạn cơ thái dương. Khi stress kéo dài, cơ vùng hàm thường có xu hướng co nhẹ liên tục mà người bệnh không nhận ra.
Bên cạnh đó, tư thế làm việc sai, thói quen chống cằm, nằm nghiêng đè lên một bên mặt hoặc sai khớp cắn cũng làm tăng áp lực lên cơ. Việc mất răng lâu ngày nhưng chưa phục hồi chức năng nhai khiến lực nhai phân bố không đều và gây quá tải cho cơ thái dương.
Cách chăm sóc cơ thái dương giúp hạn chế đau nhức
Điều chỉnh thói quen sinh hoạt
Việc loại bỏ thói quen nghiến răng, hạn chế nhai kẹo cao su và tránh ăn thực phẩm quá cứng sẽ giúp giảm áp lực lên cơ thái dương. Khi có dấu hiệu đau, nên ưu tiên các loại thức ăn mềm để cơ được nghỉ ngơi.
Massage và thư giãn cơ thái dương
Xoa bóp nhẹ nhàng vùng thái dương mỗi ngày giúp tăng tuần hoàn máu, giảm căng cơ và hạn chế đau đầu. Các bài tập vận động hàm nhẹ nhàng cũng giúp tăng độ linh hoạt và cải thiện chức năng nhai.
Duy trì tư thế đúng trong sinh hoạt
Tư thế ngồi thẳng lưng, màn hình ngang tầm mắt và tránh chống cằm khi làm việc sẽ giúp giảm áp lực lên vùng hàm mặt. Khi ngủ, nên nằm ngửa hoặc thay đổi tư thế thường xuyên để tránh chèn ép một bên cơ thái dương.
Ứng dụng châm cứu trong điều trị đau cơ thái dương
Theo Y học cổ truyền, châm cứu là phương pháp hỗ trợ hiệu quả trong việc giảm đau và thư giãn cơ. Khi tác động vào các huyệt vùng mặt, châm cứu giúp lưu thông khí huyết, giãn cơ và phục hồi chức năng vận động của khớp hàm một cách tự nhiên.
Khi nào cần thăm khám chuyên khoa?
Nếu tình trạng đau vùng thái dương kéo dài, xuất hiện đau đầu thường xuyên, há miệng khó hoặc có tiếng kêu trong khớp hàm, người bệnh nên thăm khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Việc can thiệp đúng thời điểm sẽ giúp rút ngắn thời gian phục hồi và hạn chế biến chứng.
Kết luận
Cơ thái dương đóng vai trò quan trọng trong hoạt động nhai, vận động hàm và giữ sự cân đối cho khuôn mặt. Việc chăm sóc cơ đúng cách không chỉ giúp phòng ngừa đau nhức mà còn cải thiện chất lượng cuộc sống lâu dài. Duy trì thói quen sinh hoạt hợp lý, kiểm soát căng thẳng và kết hợp các phương pháp điều trị phù hợp sẽ giúp cơ thái dương luôn khỏe mạnh và hoạt động hiệu quả.
Lựa chọn kim châm cứu chất lượng tại Y Dược Bắc Nam
Trong quá trình điều trị các bệnh lý liên quan đến cơ và khớp thái dương hàm bằng phương pháp châm cứu, việc lựa chọn kim châm cứu đạt chuẩn là yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả trị liệu. Kim châm cứu chất lượng cao giúp thao tác chính xác, giảm đau cho người bệnh và đảm bảo an toàn trong quá trình sử dụng.
Công ty Cổ phần Y Dược Bắc Nam hiện cung cấp đa dạng các dòng kim châm cứu đạt tiêu chuẩn y tế, vô trùng, sắc bén và phù hợp với nhiều kỹ thuật châm khác nhau. Sản phẩm được phân phối rộng rãi cho các phòng khám, bệnh viện và kỹ thuật viên Y học cổ truyền trên toàn quốc.
Quý khách hàng có nhu cầu mua kim châm cứu chất lượng, vui lòng liên hệ trực tiếp với Y Dược Bắc Nam để được tư vấn chi tiết và lựa chọn sản phẩm phù hợp.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
Công ty cổ phần y dược Bắc Nam là một trong các doanh nghiệp hàng đầu trong việc cung cấp các thiết bị y tế, chăm sóc sức khỏe gia đình như kim châm cứu, kim cấy chỉ, kim liền chỉ, bơm tiêm insulin và các loại trà thảo mộc, dược liệu khô.
Quý khách hàng có nhu cầu vui lòng liên hệ:
Địa chỉ: P502, B5 DA khu nhà ở TT, Lô A, ô đất 1.14HH Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Hotline: 0852.450.974
Quý khách hàng muốn nhận ủy quyền thầu vui lòng liên hệ số Hotline: 0987.427.898
Email: yduocbacnam@gmail.com
Website: yduocbacnam.vn
Fanpage: Y Dược Bắc Nam Banapha
